home > over ons > nieuwsbrief

Een bombardement van eerste indrukken

Auteur(s): Ardi Roelofs, , Willy Bakers,

Willy Bakers, trainer en programmaleider bij onder meer Publiek Domein, vertelt over zijn boek In contact: de invloed en kracht van non-verbale communicatie.

"De vrouw komt binnen en begint haar haren te kammen en lippen te stiften, loopt dwars door de ruimte naar de cameraman, ondertussen hardop klagend over de lastige route naar deze locatie. Aan hem vraagt ze: ‘zal ik hier gaan zitten?' Mij negeert ze volkomen. Kijk, die vrouw is in mijn model zwart, zo zwart als wat. ‘Baf, hier ben ik', dat laat ze zien en roept daarmee iets op." Willy Bakers is psycholoog en werkzaam als trainer-coach. Hij neemt ook non-verbale assessments af, zoals bij deze vrouw van een organisatieadviesbureau. In welke hoedanigheid hij ook met mensen werkt, altijd is zijn kleurenroos onderdeel van de dialoog. Een model als middel om het gedrag van mensen te duiden. Verhalen over de binnenkomst van cliënten of groepen, het bombardement van eerste indrukken, geven hem glinsterende ogen. Dan kan hij aan het werk, dan begint het relatie maken. Willy Bakers is blauw. Eerst contact en sfeer, om daarna mensen te begeleiden op weg naar inzicht, erkenning en verandering. En daarin is hij zorgvuldig, met oprechte aandacht voor de persoon en met de kracht onbewust gedrag scherp waar te nemen. De passie voor zijn kleurentheorie, die altijd weer een doorbraak bij persoon of team weet te bewerkstelligen, heeft hij nu tastbaar gemaakt met een boek. Wij spreken Willy op de dag dat het boek ter perse gaat.

Zijn hele carrière is Willy Bakers al trainer: nu al ruim vijftien jaar vanuit zijn eigen bureau. Daarvoor was hij twintig jaar in loondienst, onder meer bij een koepelorganisatie voor woningcorporaties. Ook is hij een tijdlang verbonden geweest aan een vakopleiding voor haptonomie. De stap naar een eigen bedrijf bleek een juiste, afgemeten aan de aanhoudende stroom opdrachten. Ook de economische crisis lijkt aan hem voorbij te gaan. Bouwbedrijven zijn voor hem belangrijke klanten. Iedereen weet dat het slecht gaat in de bouw, maar de trainingen gaan onverminderd door. "Een onderzoek naar faalkosten in de bouw uit 2007 wijst uit dat er op jaarbasis voor zes miljard euro wordt verspild. Voor tachtig procent blijkt dit te worden veroorzaakt door slechte communicatie. Zeker in deze economische moeilijke tijden is een investering in het verbeteren van communicatie een juiste. Wat ooit de zachte kant heette, is nu keihard nodig. Als ik naar mijn werk kijk, dan gaat dat hier vooral over leren loslaten van oude patronen en uit de comfortzone stappen."

Ook de opdrachten van Willy bij de overheid lopen door, al bespeurt hij wel een kentering. Waar het tien jaar geleden volop ging over gesprekstechnieken, gaat het nu om persoonlijk leiderschap, over innerlijke waarden en wat je drive is als professional. De overheid - en daarmee de opdrachten via Publiek Domein - beweegt zich in haar begeleidingsvraag van change naar transition, van projectmatig veranderen naar be-wustwording van persoonlijke en intercollegiale processen in de onderstroom. En dat in minder tijd. "De trainingstijd is de laatste jaren beduidend korter, mensen willen veel en snel en ze moeten veel en vlug. Met het boek wil ik het totale verhaal vertellen, de training is als het ware de warming-up. Een hele noodzakelijke overigens. In groepen is altijd weer nodig dat er contact is, dat mensen open gaan staan. Ik werk vanuit mijn waarnemingen van hun zichtbare gedrag - individueel en als team - en vraag om te beginnen of ze die herkennen."
Want Willy Bakers observeert, hij houdt scherp in het oog wat voor effecten gedrag heeft en hoe je in contact blijft. Dit heeft hij weten te vangen in zijn boek. Hij schreef het samen met projectmanager en collega-trainer Hans Geurtsen, met als basis hun gezamenlijke ervaringen in non-verbale assessments.

Willy is zich zeer bewust van allerlei andere kleurmodellen. "Soms kom ik een groep binnen en heeft de helft een training gehad met de Insights-kleuren. Of zijn de kleuren van Caluwé de eerste associatie. Tijdens het schrijven heb ik momenten gehad waarop ik me afvroeg of ik nou wel door moest gaan met de kleurenroos. Ja dus. De meters boeken over communicatie en verandering hebben allemaal een heel vergelijkbare kern, ik pretendeer niks meer. En niks minder: zodra ik in zo'n door de wol geverfde groep adviseurs die de Insights-kleuren kunnen dromen start met onze aanpak en ons model, is hen volstrekt duidelijk dat het hier om iets anders gaat. Ja, weer kleuren. En rood, blauw, groen en zwart omdat ik ooit - heel praktisch - begon met de beschikbare stiften waarmee je op flip-overs schrijft. Hoe eenvoudig kun je het maken?" Zijn aanpak blijkt simpelweg effectief: "Ik heb een groot archief bijgehouden van uitwerkingen van oefeningen uit talrijke groepen over beelden en woorden bij de kleuren. Van adviseurs tot Werk en Inkomen-teams, en van de ingenieurs tot de directies. Al die omschrijvingen zijn we bij elkaar gaan leggen en hebben we geanalyseerd met behulp van de kleurenroos die doorontwikkeld is uit de roos van Leary, de leercirkel van Kolb en theorieën over gedragsverandering. We hebben het niet wetenschappelijk onderbouwd, maar wilden wel zeker weten dat wat we zien en al die jaren proefondervindelijk zijn gaan beweren, een theoretische fundering heeft. En zo hebben we een praktisch en toegankelijk boek geschreven."

Het publiceren van een boek over zijn ‘eigen' model voelt voor Willy wel als met de billen bloot gaan. "Ik neem positie, ik laat zien waar ik van uitga. Er zal kritiek zijn op dit model, maar dat voedt de discussie en de verdere ontwikkeling alleen maar. Want hier gaat het mij om, dit is de rode draad in al het werk dat ik al jaren doe. Soms word ik gevraagd voor iets anders en dat doe ik ook. Maar non-verbaal gedrag en hoe gedachten en gevoelens zich schikken en herschikken als er in non-verbaal gedrag iets verandert, dat is zo boeiend. Daar wil ik aan bijdragen. Het mooiste na een training is als mensen komen vertellen dat ze zich herkennen in de kwaliteiten achter de kleuren. Ze zijn niet langer ten prooi aan beeldvorming. Zoals de ‘zwarte' vrouw uit het begin van dit verhaal, die ineens begreep waarom anderen bang van haar waren en uit contact bleven."

Groepen herinneren zich nog jaren hoe ze - letterlijk - in de kleurenroos hebben gestaan en hoe de verhoudingen tussen collega's sterk verbeterden. Vaak horen we bij Publiek Domein van opdrachtgevers terug hoe er bij sollicitaties gelet is op de uitbreiding van een team van iemand van een andere kleur om de dynamiek in het team te versterken. Of hoe een groep de excellente, maar in hun ogen arrogante topambtenaar zijn gaan aanspreken en gaan waarderen in plaats van isoleren. Ze hebben behalve het inzicht ook een gemeenschappelijke taal ontwikkeld om elkaar aan te spreken.

Willy Bakers en zijn coauteur richten zich in hun boek op collega-trainers en coaches, maar ook op teamleiders, managers en docenten die het geven van feedback als een professionele vaardigheid zien. "Met een milde blik," voegt Willy aan het slot van het interview nog toe. Terwijl hij wegloopt, vertelt hij hoe hij de verhalen van zijn dementerende schoonmoeder heeft opgenomen. Om zijn oren te oefenen in het verstaan. Gefascineerd door menselijk gedrag. Met een blauw hart.

In contact: de invloed en kracht van non-verbale communicatie (Willy Bakers en Hans Geurtsen) is verkrijgbaar in de boekhandel.

 

 

Relevante leergangen: Leergang Interne Adviseurs (LIA)

« Terug
« Artikelen zoeken