Nieuwsbrieven
Het Innovatieplatform en het Haagse spel
- Nieuwsbrief: 2009 nieuwjaar
- Rubriek: Boekentip
- Auteur(s): Maurice van de Mortel,
Jaren geleden schreef Ed van Thijn een boek over zijn belevenissen als minister in Den Haag ten tijde van de IRT-affaire. Hij noemde het boek ‘Retour Den Haag'. De titel kwam gelijk bij me boven toen ik het boek van Frans Nauta over zijn belevenissen met het Innovatieplat-form aan het lezen was. Zijn platform was weliswaar van een zwaarder kaliber dan ‘mijn' Interdeparte-men-tale Stuurgroep Immigratie, maar het Haagse spel waar hij in belandt en de verwondering als hij hierin aan de slag gaat zijn voor mij zeer herkenbaar. Het boek is vlot geschreven en uitermate geschikt om in de trein te lezen. Bekende namen en sappige anekdotes zorgen voor een ‘page turner'. Het was ook in de trein dat ik een vriend tegenkwam die het net uit had en het aan mij doorgaf met de aanbeveling "waarschijnlijk een feest der herkenning voor jou"!
Frans Nauta heeft zijn boek de ondertitel meegegeven: ‘innoveren in het centrum van de macht'. Daar gaat het volgens mij juist niet over. Waarover dan wel? Minister-president Balkenende wil in 2003 het thema innovatie op de kaart zetten. Er komt een platform waar hij zelf voorzitter van wordt en waarin naast een aantal ministers ook topmensen uit het bedrijfsleven zitten en vertegenwoordigers van de universiteiten. Frans Nauta was op dat moment voorzitter van de stichting Nederland Kennisland en wordt door Balkenende gevraagd om secretaris te worden. Hij is eigenlijk de enige die op dat moment een idee heeft waar het echt over gaat en is zeer ambitieus. We volgen Frans Nauta vanaf het moment dat hij door Balkenende wordt gebeld tot het moment dat hij er een paar jaar later gedesillusioneerd uitstapt en het platform een stille dood lijkt te sterven. Het boek is vooral te waarderen door de eerlijkheid en openheid waarmee Frans Nauta over zichzelf en zijn belevenissen schrijft. Daardoor geeft het boek een soms schokkend inkijkje in de Haagse realiteit.
Bij de lezer zal vooral het beeld blijven hangen van de persoonlijke machtsspelletjes en de Haagse bureaupolitiek. Het is prachtig om te lezen hoe ministeries omgaan met een nieuw initiatief dat de bestaande verhoudingen dreigt te verstoren. Het implantaat krijgt niet echt kans om aan te slaan, daarvoor is het afweermechanisme van de bestaande instituties te groot. Zo kan het vinden van werkruimte, mensen en computers een uitputtingsslag worden, terwijl het toch zo mooi begon met een telefoontje van de MP. Dit kun je vervelend of zelfs schokkend vinden, maar ook dit is de realiteit. Het gaat bij het Innovatieplatform immers niet alleen om mooie ideeën, maar vooral ook om geld. Als het aan Frans Nauta had gelegen zelfs veel geld. En geld is macht. Macht die ministeries blijkbaar niet zomaar afstaan aan een gelegenheidformatie van ministers en zakenlieden.
Mag je wel verwachten dat er echt wat gaat veranderen als het op de manier van Innovatieplatform wordt aangepakt? Het ging eigenlijk ook niet om een gestructureerde aanpak van innovatie, maar veel meer om een politiek statement van de MP. Frans Nauta ging er mee aan de slag. Zelfs tegen beter weten in. Keer op keer zie je dat instituties zichzelf niet uit de modder kunnen trekken, alle mooie plannen ten spijt. Kijk bijvoorbeeld naar de moeite die de ministeries hebben om af te slanken en om hun werkwijze echt te veranderen. Zolang er geen leider opstaat die met gezag kan zorgen voor een kleine bureaucratische revolutie moeten impulsen voor verandering van buiten komen. Uit het boek van Frans Nauta blijkt wel dat de MP op dit dossier in ieder geval geen inspirerend leiderschap toonde. Als we echt willen innoveren in Nederland moeten we eerst een beweging op gang brengen. Pas als er een bedding is, heeft een masterplan à la Innovatieplatform in mijn ogen enige kans van slagen. En juist via deze weg laat Frans Nauta nu wel degelijk zijn invloed gelden. De vraag blijft hangen hoe Den Haag zelf een betere bedding kan worden voor nieuwe initiatieven. Innoveren in het centrum van de macht vraagt volgens mij om persoonlijk leiderschap op alle niveaus. Waarbij ik zelf een voorstander ben van de kleine revolutie!
Begin 2008 heb ik na 17 jaar Den Haag de overstap gemaakt naar Publiek Domein. Ik vind het een voorrecht om mijn eigen Haagse ervaringen met mensen te kunnen delen en om tegelijkertijd de kans te krijgen mezelf professioneel te blijven ontwikkelen.
Relevante leergangen: Directeurentraject, Politiek Bestuurlijke Gevoeligheid (PBG), Leergang Leiderschap in Beleidsprocessen (LB-II)
« Terug« Artikelen zoeken