Nieuwsbrieven
Werkbezoek aan de dierentuin
- Nieuwsbrief: 2008 voorjaar/zomer
- Rubriek: Wat mij bezighoudt
- Auteur(s): Nico van Mourik
Nico van Mourik is sinds september 2007 gemeente-secretaris van Breda. Daarvoor was hij griffier bij deze gemeente en vervulde hij diverse functies bij gemeente Den Haag.
In de periode van zijn start als gemeentesecretaris is de structuur van de gemeentelijke organisatie in Breda gewijzigd: van een dienstenstructuur naar een concern/directiemodel. We vroegen aan Nico van Mourik wat hem bezighoudt.
Bij het congres van de vereniging van gemeentesecretarissen in november 2007 in Helmond kreeg ik het alleraardigste boekje "Help, mijn baas is een aap", geschreven door Patrick van Veen, bioloog en directeur van Apenmanagement. De ervaringen die Patrick heeft opgedaan in zijn werk bij diverse grote ondernemingen en in zijn studies als bioloog naar verschillende typen apen vormden de basis voor dit boek, waarin hij apengedrag relateert aan het functioneren van organisaties. Het boekje gaat vooral in op het gedrag van mensen in sociale gemeenschappen.
Dit boekje was voor mij aanleiding om met alle leidinggevenden van Breda, circa 100 personen, afgelopen maart naar Burgers Zoo in Arnhem te gaan. Patrick van Veen heeft een dag lang met ons een aantal interessante workshops gedaan. In de workshop over de kunst van observeren bijvoorbeeld gaat het om kijken en nog eens kijken. Wat zie je, hoe interpreteer je, wat beleef je. Verrassend hoeveel het voorkomt dat je niet objectief waarneemt, maar al snel oordeelt op basis van hetgeen je ziet en waarneemt. Het zal duidelijk zijn dat dit in veel situaties niet leidt tot juiste conclusies, met alle gevolgen van dien. Terwijl observeren leidt tot het stellen van - verdiepende - vragen. Objectief waarnemen maakt het mogelijk om in te gaan op standpunten van de ander, ook om daaraan recht te doen.
Andere workshops behandelen onderwerpen als het herkennen van eigen sociaal gedrag en het ontwikkelen van informele naast formele machtsstructuren. Deze workshops bestaan niet alleen uit theorie, maar vooral ook uit veel praktijk. Zo bezoeken we drie typen apen - chimpanse es, orang-oetans en mantelbavianen - om de overeenkomsten tussen deze apensoorten en sociaal gedrag in werkorganisaties te ontdekken en ervaren. Een meer dan bijzondere ervaring.
Natuurlijk doen we ook een korte analyse om ons eigen sociaal gedrag te herkennen. Uit onze ervaringen blijkt hoezeer gedrag van leidinggevenden van invloed is op gedrag van medewerkers.
Tijdens de workshops heeft een aantal leidinggevenden opgetreden als observant. Meteen blijkt dan hoeveel je ziet en waarneemt als je je richt op observatie. Voor de leidinggevenden van Breda was één van de belangrijkste lessen van observatie het (ontwikkelen van het) vermogen om objectief te zijn en te blijven en je (voor)oordeel op te schorten tot je met elkaar via dialoog wederzijds standpunten hebt uitgewisseld, met respect voor elkaar en elkaars standpunten.
Terugkijkend op deze dag blijkt het met alle leidinggevenden gezamenlijk delen en ervaren van apengedrag in onze organisatie niet alleen een nuttige maar ook een ontspannende bezigheid. Het brengt mensen dichter bij elkaar. Met elkaar krijg je oog voor gedrag en de kenmerken daarvan. Je leert ook bewust(er) omgaan met de mogelijkheden voor interventies ten aanzien van gedrag. Door het observeren van apen staan de effecten van gedrag nu op ons netvlies. We kunnen er ook op een ontspannen manier met elkaar grappen over maken. Over apenstreken in onze organisatie. En die zijn er heel wat.
Mensen zijn net apen. Werkorganisaties net een dierentuin. Gemeentesecretarissen net dierenverzorgers.
Relevante leergangen: Directeurentraject, Leergang Operationeel Leiderschap
« Terug« Artikelen zoeken