Nieuwsbrieven
Kleur in de communicatie bij Justitie
- Nieuwsbrief: 2006 nieuwjaar
- Rubriek: Maatwerk
- Auteur(s): Willy Bakers,
De naam zegt het al: maatwerk = maatwerk. En maatwerk zou geen maatwerk zijn, wanneer wij bij uw vraag al een pasklaar aanbod ‘op de plank' hadden liggen. Het andere extreem gaat trouwens ook niet op: maatwerk wordt niet elke keer opnieuw vanuit het niets ontwikkeld. De kunst van maatwerk is om de juiste balans te vinden tussen de zekerheid van ‘het oude', een beproefd product, en de uitdaging van ‘het nieuwe', een uniek concept.
Wat wij aan maatwerk doen, laat zich moeilijk in een paar woorden vangen. Van individuele coaching tot teamontwikkeling, van visieontwikkeling tot ‘meervoudig kijken' en van integriteit tot ontwikkeling van bestuursstijlen, om maar wat te noemen. En dat doen wij van Appingedam tot Zoutelande. Omdat wij u toch meer van ons maatwerk willen laten zien, geven wij voortaan in elke Nieuwsbrief een of twee voorbeelden. Deze keer vertelt trainer Willy Bakers over de incompany-communicatietraining die hij voor het Ministerie van Justitie verzorgt.
Kleur in de communicatie bij Justitie
Als ik lang aan het woord ben, wordt het een brij.
Ik ben bang voor de reactie van mijn collega als ik hem aanspreek op zijn gedrag.
Ik wil meer zelfvertrouwen uitstralen.
In situaties waar de druk hoog is, val ik stil.
Ik laat te makkelijk de kaas van het brood eten.
Ik loop voortdurend stuk op tegenwerkend gedrag.
Ik zou geduldiger moeten zijn.
Zomaar een paar motiveringen van deelnemers aan de training Communicatief Gedrag voor het Ministerie van Justitie. De training speelt in op specifieke Justitiecompetenties: luisteren, mondeling presenteren, mondelinge uitdrukkingsvaardigheid en overtuigingskracht.
Uit alle directies van het ministerie en uit verschillende locaties wordt de reis naar hartje Utrecht ondernomen om communicatief vaardiger te worden.
Kleuren maken de man*
Zoals de wind uit vier windstreken het weer kan bepalen, zo kunnen vier verschillende communicatiestijlen bepalend zijn voor het klimaat in een interactie. Krijgen we onweer met blikseminslag of blijft het helder en breekt de zon door? De deelnemers weten vanaf de eerste ochtend in welk weer zij het best gedijen. En wanneer zij zich bij voorkeur schuilhouden.
Met behulp van een aantal verbale en non-verbale gedragskenmerken - gekoppeld aan de kleuren rood, blauw, groen en zwart - bepalen de deelnemers hun comfortstijl, ofwel de stijl die zij geneigd zijn het meest te gebruiken.
Elke stijl roept een effect op, in positieve en in negatieve zin. De rode stijl bijvoorbeeld staat voor actieve aanwezigheid, initiatiefrijk, veel het woord nemen, zaken aanpakken. Effect van de rode stijl is vooruitgang boeken, resultaten halen, beweging, tempo, energie. Maar de rode stijl kan er ook toe leiden dat anderen afhaken, omdat het te snel gaat of omdat ze zich niet gekend voelen in de aanpak en zich eerder gedwongen dan uitgenodigd voelen om samen te werken. ‘Rood' zal bij tegenwerking aan stijlverbreding moeten doen om zijn doelen te kunnen bereiken. Deelnemers leren met behulp van gespreksvaardigheden elke stijl effectief te maken en houden.
Comfortzone
Maar om je stijl te verbreden moet je uit je comfortzone durven komen, durven proeven hoe het is om vanuit een andere communicatieve stijl te leren waarnemen, te denken en te handelen. De non-verbale kenmerken van elke stijl vormen daarbij een creatieve ingang.
Je eigen geluid laten horen van ‘zwart' betekent ook letterlijk anders doen en je onderscheiden van wat iedereen neigt te doen. Voor iemand die gewend is zich aan te passen en zich te voegen naar de verwachtingen van de ander, zoals ‘blauw', is dit geen gemakkelijke opgave. En ook voor de geduldig en rustig ogende groene stijl blijkt het een hele toer om zichtbaar en hoorbaar aanwezig te zijn, ook al is de behoefte er wel. Ook de altijd actieve ‘rode' zou soms liever rustig, geduldig en ruimte gevend willen zijn.
Het mooie van de workshops is dat elke stijlvariant in beeld en geluid in de groep aanwezig is. Je kunt dus afkijken hoe een andere stijl werkt. De deelnemer die geneigd is zichzelf te profileren is een rolmodel voor de deelnemer die zich vaak onzichtbaar maakt. Dit geldt ook voor degene die zich voortdurend behulpzaam en verantwoordelijk opstelt. Hij is weer een rolmodel voor degene die alleen voor zichzelf opkomt. Elkaars stijl kunnen waarderen is daarbij een belangrijke voorwaarde, net zoals door de nadelen van het andere gedrag heen kunnen kijken.
Feedback geven en ontvangen
Vaardigheid in het elkaar feedback geven en zelf feedback kunnen ontvangen is onlosmakelijk verbonden met trainen in communicatief gedrag. Elkaar de spiegel voorhouden is een uiterst effectief middel om in alle opzichten communicatiever te worden. Opvallend is dat de deelnemers bij het op de juiste manier geven en ontvangen van feedback opener worden. Ook blijkt dat wanneer een paar deelnemers besluiten om te gaan experimenteren, zij met hun nieuwe gedrag ook ander gedrag oproepen. Het bewust zijn dat je kunt sturen met gedrag is voor de deelnemers niet alleen een eye-opener, het verhoogt ook hun persoonlijke effectiviteit.
In de perioden tussen de workshops proberen de deelnemers zaken communicatief eens anders aan te pakken. Bij de tweede en derde workshop worden deze ervaringen verder verdiept. De communicatieve stijlen en gespreksvaardigheden verbinden we dan met strategieën om effectief met belangentegenstellingen om te gaan. Bij het bewust voorbereiden op een gesprek hoort dan ook het kiezen van strategisch gedrag om processen en relaties doelgericht te beïnvloeden.
Deelnemers geven na afloop aan beter met verschillend gedrag te kunnen omgaan. Ze kunnen hun eigen gedrag en het gedrag van een ander beter begrijpen en zijn vaardiger in het sturen van hun eigen communicatie. Het kunnen switchen in stijl, kunnen luisteren en kunnen presenteren blijken bij te dragen aan een grotere overtuigingskracht.
*overal waar ‘hij' in het artikel staat kan vanzelfsprekend ook ‘zij' gelezen worden.
Meer informatie: http://www.bakersconsult.nl
Relevante leergangen: Leergang Interne Adviseurs (LIA)
« Terug« Artikelen zoeken