Nieuwsbrieven
Leergang naar leiderschap
- Nieuwsbrief: 2008 voorjaar/zomer
- Rubriek: Maatwerk
- Auteur(s): Sharon Kooistra, Anne de Cloe, Maaike van Tuyll, Michel Visser
De programma's met open inschrijving van Publiek Domein richten zich hoofdzakelijk op de individuele professionaliseringsvragen. Wanneer binnen organisaties de ontwikkelbehoefte breder is, verzorgt Publiek Domein programma's op maat. In iedere Nieuwsbrief komt hierover een klant aan het woord. Deze keer zijn dat Sharon Kooistra, programmacoördinator van de BZK Academie en drie deelnemers aan de ‘Leergang naar Leiderschap', Anne de Cloe, Maaike van Tuyll en Michel Visser.
De ‘Leergang naar Leiderschap' zorgt vooral voor persoonlijke groei en zelfinzicht en voor een persoonlijke leiderschapsstijl. Dat past ook binnen het beleid van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). BZK gelooft dat het bij leiderschap vooral gaat om de mensen zelf. "Je kunt op heel veel verschillende manieren leider zijn. Het hoeft niet te betekenen dat je moet veranderen. Eigenlijk ben je gewoon de beste leider zoals je bent. Door het leren kennen van je eigen krachten leer je deze ook benutten; je leert hoe je positie kiest." Het belangrijkste is dat je je als leider dingen eigen maakt.
De leergang biedt de deelnemers vooral inzichten in zichzelf, in hun sterke en zwakke kanten en stimuleert hen om bij zichzelf te ontdekken wat hun leiderschapskwaliteiten zijn en hoe zij deze het beste tot hun recht kunnen laten komen. Het gaat dan om persoonlijke kwaliteiten als mondiger worden, luisteren, weten waar je heen wilt en initiatief tonen. Daarnaast oefenen de deelnemers onder meer met het effectief geven van opdrachten (‘houd het klein en concreet'), feedback geven en coachen en wordt aandacht besteed aan strategisch omgevingsmanagement. Dit vergroot bij deelnemers hun zichtbaarheid als leidinggevende binnen het ministerie en hun persoonlijke effectiviteit. En dat komt ook de kwaliteit van het ministerie als geheel ten goede.
‘Parels' van de organisatie
De ‘Leergang naar Leiderschap' is bestemd voor een selecte groep van ambtenaren die hun leiderschapkwaliteiten willen ontwikkelen en de stap naar leiderschap gaan zetten. Deelnemers komen in aanmerking voor de leergang als zij volgens hun leidinggevende zijn aangeduid als ‘potentiële doorgroeier'. Tussen deze kwalificatie en de uiteindelijke deelname aan de leergang ligt een heel traject van bespreking in het managementteam, in het Centraal Human Resource Management-beraad en deelname aan een ontwikkel-assessment. Iedereen moet het erover eens zijn dat de deelnemers tot de ‘parels' van de organisatie behoren.
Het zijn vaak senior beleidsmedewerkers met een coördinerende functie, die zich nog veel met de inhoud bezighouden. Een echt BZK-kenmerk, trouwens. Het loslaten van de inhoud, leren delegeren en een eigen leidinggevende stijl ontwikkelen zijn dan ook aandachtspunten in de leergang. Ook het ontwikkelen van interpersoonlijke sensitiviteit, van het eigen zelfbeeld en leren reflecteren zijn aandachtspunten voor de deelnemers bij hun professionalisering. "Je leert hoe je in bepaalde situaties kunt reageren en hoe je dan het dichtst bij jezelf kunt blijven". Voor de deelnemers is het behouden van die eigenheid cruciaal. Het loopt ook als een rode draad door de leergang.
Eye opener
Want niet alle deelnemers hebben op voorhand een goed beeld van een baan als leidinggevende. Sommigen moeten echt nog iets overwinnen. Dan is het goed om te ervaren dat de leergang een veilige omgeving is, waarin op een prettige maar ook uitdagende en spannende manier gespiegeld, geoefend en geëxperimenteerd kan worden. Daar horen woorden bij als rust, vertrouwen, zekerheid en acceptatie. En dat is ook te danken aan de programmaleiders Henk Gossink en Iris de Veer, die een goede balans bewaren tussen hun directe, kritische feedback en een veilige inbedding.
Ook een manier om een eigen leiderschapsstijl te ontwikkelen is kijken hoe anderen het doen; wat bij je past en wat juist niet. Die anderen zijn natuurlijk om te beginnen de andere deelnemers aan dezelfde leergang. Iedereen heeft toch een heel eigen persoonlijkheid en stijl en dat vertaalt zich als vanzelf in de manier waarop iemand leiding geeft. Voor de deelnemers is het ook een ‘eye opener' om twee keer een dag mee te lopen met ervaren mensen: een keer binnen BZK en een keer met iemand extern. Een leidinggevende van een organisatieadviesbureau vraagt sollicitanten bijvoorbeeld naar gevoelens en dat leidt onverwacht tot een heel kernachtig gesprek. Of "een man met veel gezag en weinig twijfel laat zijn kwetsbaarheid zien; dat zie ik mensen bij BZK eigenlijk bijna niet doen. En daarmee bindt hij mensen aan zich, maar krijgt hij ook een enorm gezag. Dat vind ik een heel bijzondere kwaliteit."
Is deze baan jou waard?
Terugkijkend op de leergang zijn deze drie deelnemers er wel van overtuigd dat ze leidinggevende willen worden. Maar niet tegen elke prijs. Zo heeft de leergang ertoe bijgedragen dat ze loyaal naar zichzelf kunnen zijn en loyaal naar de organisatie. Het gaat er niet alleen om of jij deze baan waard bent. Is deze baan jou ook waard? "De leergang heeft mij duidelijk gemaakt dat ik ook echt voor mezelf moet kiezen, omdat ik daar uiteindelijk ook de organisatie veel meer plezier mee doe".
De deelnemers zien de leergang als een cadeautje. Ook al wacht er niet direct een baan als leidinggevende voor alle elf deelnemers aan deze derde editie. Een gevolg van de grootscheepse reorganisatie die er binnen BZK heeft plaatsgevonden. Voor Sharon Kooistra betekent dit dat ze de verwachtingen van de deelnemers voorafgaand aan de leergang goed wil managen en dat ze nog zoekt naar een manier om de deelnemers ook na afloop goed te blijven begeleiden in hun professionalisering. Op de vraag of ze zelf ook zou willen deelnemen, antwoordt ze met een volmondig ‘ja'.
Leergang naar Leiderschap: de contouren
De Leergang naar Leiderschap bestaat uit een combinatie van modules, ‘keukenbezoeken' bij ervaren leiding-gevenden en intervisiebijeenkomsten. In de modules komen de volgende thema's aan de orde.
- Proeven van leiderschap (Ik en de leergang);
- Persoonlijk leiderschap (Ik);
- Dagelijks leiderschap (Ik en de organisatie);
- Strategisch omgevingsmanagement
(Ik en de omgeving);
- Balans en presentaties.
De intervisiebijeenkomsten gaan over concrete dilemma's, lastige vraagstukken of spannende momenten uit de werksituatie en volgen een specifieke methodiek.
Meer informatie: http://www.minbzk.nl
Relevante leergangen: Leergang Operationeel Leiderschap
« Terug« Artikelen zoeken