home

Impressie Domeindag 2009

KOERS BEPALEN
Oriëntatie op vergane perspectieven en wenkende vergezichten

Het is 14 oktober en ik stap het verleden binnen, met het oog op de toekomst. Op richtingloze rails staan werkloze locomotieven en wagons, die ooit reizigers op weg hielpen naar o.a. Londen. De Spoorwegen van destijds, maanden passagiers met die bestemming om toch vooral over te stappen in Hoek van Holland. Via een bewaakte spoorwegovergang druppelen opdrachtgevers en concullega's van Publiek Domein gestaag het Spoorwegmuseum binnen. Ze worden allerhartelijkst ontvangen door onze programma-assistenten en beplakt met de eigen naam en geheimzinnige, gekleurde, stippen.

Tijdens de introductie zet Geert Neelen uiteen waarom juist nu het onderwerp ‘Koers bepalen' is gekozen voor de jaarlijkse Domeindag. Hij is van mening dat ingeslagen koersen, regelmatig hernomen dan wel bevestigd moeten worden en daartoe is bezinning noodzakelijk. Bestemmingen van weleer, zoals ‘marktwerking', ‘verzelfstandiging', ‘decentralisatie', ‘verplatting', etc. lijken aan herziening toe. De zaal stemt in met zijn zienswijze en de genodigden dragen aspecten aan die inherent zijn aan koersbepaling. Zo wordt ‘urgentie' genoemd als een krachtige impuls tot samenwerking. En gaandeweg de discussie lijkt samenwerking binnen en buiten gemeenten, tussen en met verschillende overheidslagen een gewenste en gewilde bestemming te zijn. Verder acht men vertrouwen onontbeerlijk voor vruchtbare samenwerking. Wordt vertrouwen beschaamd, dan is het zaak om vergeving te praktiseren, opdat de gewenste samenwerking niet stagneert.

Na een uur is de zaal dusdanig op stoom, dat afkoeling gevonden kan worden in verschillende workshops. De groep waaiert uiteen, en een aantal gasten verdwijnt in een stokoude coupé om daar de existentiële vraag op het spoor te komen. Anderen luisteren ademloos en geboeid naar een man die als voornaamste missie heeft de fundamenten van onze oorsprong bloot te leggen in het centrum van Utrecht. Weer anderen huiveren als de gemeentesecretaris van Almelo de gijzeling van een wethouder en ambtenaren laat herleven en welke koers de gemeente sindsdien heeft ingeslagen.

Na de lunch zoeken de deelnemers hun tweede keus aan workshops op. Een haptonoom voert zijn deelnemers door de wondere wereld van beweging die beweging oproept. In de wachtkamer der derde klasse proberen deelnemers het ‘uitzitten' uit, en dat blijkt een lastige opgave. In de wachtkamer der eerste klasse geven deelnemers hun persoonlijke drijfveren, passies en motieven prijs.

Tegen het eind van de middag spreekt Rob Wijnberg, bekend van zijn boek "Nietzsche en Kant lezen de krant" de gasten toe. In ijltempo voert hij ons door het filosofisch denken van de laatste paar eeuwen. Langs mensbeelden van vrijheid en verantwoordelijkheid tot die van controle en dwang. En hij klaagt de hedendaagse politiek aan dat zij niet meer over een mensbeeld beschikt. Sterker nog, het ontbreekt de huidige politici ook aan een wereldbeeld. Wijnberg pleit voor restauratie van het ‘grote verhaal', ooit door postmoderne filosofen verbannen naar de schroothopen van de geschiedenis. En het ‘grote verhaal' dat hij propageert is dat de mens zich weer bewust wordt van zijn verbondenheid met de ander en met de wereld die hem voedt en draagt. De individualistische autonomie van de moderne mens, dient getransformeerd te worden tot een bewust ervaren afhankelijkheid van de ander die resulteert in het aanvaarden van gezamenlijke verantwoordelijkheid. Deze inspirerende spreker wordt flink bevraagd op zijn pleidooi voor een nieuw mens- en wereldbeeld. Hij blikt echter onverschrokken vooruit en weet van geen wijken. Na een enerverende discussie worden de genodigden weggezonden met de woorden: "Ga in vrede!".

Jan de Vreugd